تفاوت زگیل تناسلی در مردان و زنان؛ هرآنچه باید بدانید

شاید تعجب کنید، اما مواجهه با ویروس HPV (ویروس پاپیلومای انسانی) بسیار رایج‌تر از چیزی است که تصور می‌کنید. آمارها واقعیت‌های مهمی را نشان می‌دهند:

• بیش از ۸۰٪ از افراد فعال جنسی در طول زندگی خود به نوعی از HPV آلوده می‌شوند.
• در هر لحظه، حدود ۱۳٪ از جمعیت جهان مبتلا به این ویروس هستند.

اما چه تفاوتی بین زگیل تناسلی در مردان و زنان وجود دارد؟ باید بدانید اگرچه زنان بیشتر از مردان در معرض خطرات جدی این ویروس هستند، اما آگاهی آقایان نیز به همان اندازه حیاتی است.

ما در ارکیدلایف، تفاوت‌های کلیدی بروز این بیماری مانند شیوع، نحوه سرایت و درمان را در مردان و زنان به‌صورت کاملاً علمی بررسی خواهیم کرد.

زگیل تناسلی چیست و چرا ایجاد می‌شود؟

قبل از ورود به جزئیات، باید بدانیم که زگیل تناسلی یک عفونت منتقله از راه جنسی (STI) است که توسط «ویروس پاپیلومای انسانی» یا همان HPV ایجاد می‌شود.

 HPV انواع مختلفی دارد؛ تنها برخی از آن‌ها باعث ایجاد زگیل در ناحیه تناسلی، مقعد یا دهان می‌شوند (انواع کم‌خطر). اما نکته کلیدی اینجاست که انواع پرخطر همین ویروس می‌توانند باعث سرطان‌های دهانه رحم، واژن، آلت تناسلی، مقعد و گلو شوند. اهمیت پیشگیری و تشخیص به‌موقع دقیقاً در همین نقطه مشخص می‌شود.

راه‌های انتقال زگیل تناسلی

انتقال این ویروس معمولاً از طریق فعالیت جنسی رخ می‌دهد و شامل موارد زیر است:

• رابطه جنسی واژینال و مقعدی: این‌ها شایع‌ترین راه‌های انتقال هستند. تماس پوست ناحیه‌ی تناسلی (فرج، واژن، دهانه رحم، آلت تناسلی مردانه و کیسه بیضه) با پوست یا مخاط آلوده، حتی بدون انزال، باعث انتقال ویروس می‌شود.
• رابطه جنسی دهانی : برقراری رابطه دهانی با فرد ناقل می‌تواند ویروس را به دهان، گلو، لب‌ها و زبان منتقل کند و باعث ایجاد زگیل در این نواحی شود.
• تماس پوست‌به‌پوست ناحیه تناسلی:  حتی اگر دخول انجام نشود، صرفِ تماس نزدیک پوست‌به‌پوست در ناحیه تناسلی می‌تواند باعث انتقال شود؛ زیرا کاندوم تمام نواحی آلوده را پوشش نمی‌دهد.

جدول مقایسه زگیل تناسلی در مردان و زنان

اگرچه عامل ایجاد زگیل تناسلی (HPV) در هر دو جنس یکسان است، اما نحوه بروز، تشخیص و ریسک‌های آن متفاوت است. در جدول زیر این تفاوت‌ها را به‌دقت بررسی کرده‌ایم:

زگیل تناسلی در زنان: پنهان و پرریسک

زنان اغلب در تشخیص زگیل‌های خود با چالش مواجه هستند، زیرا محل‌های شایع آلودگی ممکن است در داخل بدن باشند.

۱. چالش در مشاهده و تشخیص

بزرگ‌ترین فرق زگیل تناسلی مردان و زنان در همین‌جاست: زگیل‌هایی که در کانال واژن یا روی دهانه رحم رشد می‌کنند، ممکن است تا مدت‌ها توسط خودِ فرد دیده نشوند. این بی‌خبری باعث می‌شود فرد ناآگاهانه ویروس را به شریک جنسی خود منتقل کند.

۲. غربالگری نجات‌دهنده (پاپ‌اسمیر)

خوشبختانه، زنان یک ابزار غربالگری حیاتی دارند: تست پاپ‌اسمیر.

این تست اگرچه زگیل‌ها را مستقیماً نشان نمی‌دهد، اما تغییرات غیرطبیعی سلول‌های دهانه رحم) که معمولاً ناشی از عفونت HPV است) را شناسایی می‌کند. تشخیص به‌موقع این تغییرات، کلید پیشگیری از سرطان دهانه رحم است.

نکته ارکیدلایف: اگر در سنین توصیه‌شده برای غربالگری هستید، انجام منظم پاپ‌اسمیر و در صورت لزوم تست HPV، خط دفاعی اصلی شماست!

زگیل تناسلی در مردان: قابل رؤیت اما بدون غربالگری روتین

در مردان، زگیل‌ها اغلب در نواحی خارجی ظاهر می‌شوند که تشخیص آن را نسبتاً آسان‌تر می‌کند.

۱. سهولت تشخیص و معاینه

زگیل‌های مردان معمولاً به‌صورت برجستگی‌هایی در سطح پوست ظاهر می‌شوند و فرد می‌تواند به‌راحتی هنگام معاینه شخصی یا شست‌وشو آن‌ها را لمس یا مشاهده کند.

۲. فقدان غربالگری روتین

متأسفانه برخلاف زنان، تست غربالگری استانداردی (مانند پاپ‌اسمیر) برای مردان وجود ندارد تا تغییرات سلولی پیش‌سرطانی را در آلت تناسلی تشخیص دهد. تشخیص HPV در مردان اغلب پس از بروز زگیل‌ها یا در صورت بررسی سابقه شریک جنسی انجام می‌شود.

۳. خطر انتقال بالا

از آنجا که زگیل‌ها در مردان بیشتر روی پوست بیرونی قرار می‌گیرند، در حین رابطه جنسی احتمال تماس و انتقال آن‌ها به شریک جنسی بسیار بالاست.

یک نکته مهم: زگیل دهانی

ممکن است نام «زگیل دهانی» را شنیده باشید. این نوع زگیل‌ها از طریق رابطه جنسی دهانی منتقل می‌شوند و می‌توانند هم مردان و هم زنان را درگیر کنند. محل بروز آن‌ها معمولاً دهان، گلو، زبان یا لب‌هاست.

باید بدانید که زگیل‌های دهانی اغلب توسط انواع کم‌خطر ویروس (مثل HPV-6 و 11) ایجاد می‌شوند؛ اما انواع پرخطر HPV به‌ویژه (HPV-16) که اغلب بدون علامت ظاهری یا زگیل هستند، می‌توانند با افزایش ریسک سرطان‌های سر و گردن مرتبط باشند. اگر متوجه ضایعات غیرطبیعی در دهان خود شدید، حتماً با پزشک مشورت کنید.

آیا درمان خانگی زگیل تناسلی مؤثر است؟

یکی از سؤالات پرتکرار شما در ارکیدلایف درباره درمان‌های خانگی است. پاسخ صریح ما این است:

لطفاً از امتحان کردن درمان‌های خانگی تأییدنشده پرهیز کنید! این کار ممکن است پوست حساس ناحیه تناسلی را تحریک کرده و وضعیت را بدتر کند.

• واقعیت: زگیل یک ضایعه پوستی ناشی از عفونت ویروسی است. درمان‌های پزشکی (داروهای موضعی، کرایوتراپی، لیزر یا جراحی) زگیل را اصولی از بین می‌برند.
• خطر: تکیه بر درمان‌های خانگی، به‌خصوص در زنان، می‌تواند تشخیص ضایعات پرخطر روی دهانه رحم را به تأخیر بیندازد و خطرات جدی‌تری در پی داشته باشد.

راه‌های پیشگیری و تقویت ایمنی

بهترین راه مقابله، پیشگیری است.

۱. واکسیناسیون (گارداسیل/پاپیلوگارد)

واکسن‌های HPV (بسته به نوع واکسن) می‌توانند شما را در برابر شایع‌ترین انواع ویروس که باعث زگیل و یا سرطان می‌شوند، محافظت کنند.

توصیه می‌شود واکسیناسیون قبل از شروع فعالیت جنسی انجام شود، اما در بزرگسالان نیز مزایای قابل‌توجهی دارد.

۲. استفاده صحیح از کاندوم

کاندوم‌های لاتکس خطر انتقال بسیاری از بیماری‌های مقاربتی را کاهش می‌دهند. اگرچه کاندوم محافظت ۱۰۰٪ در برابر HPV ایجاد نمی‌کند (چون تمام پوست را نمی‌پوشاند)، اما خطر تماس مستقیم را به‌شدت کاهش می‌دهد.

۳. تقویت سیستم ایمنی بدن

سیستم ایمنی قوی، راه اصلی مبارزه بدن با HPV است. برای تقویت آن موارد زیر را رعایت کنید:

• مدیریت استرس و اضطراب
• تغذیه سالم و سرشار از آنتی‌اکسیدان
• ورزش منظم
• ترک سیگار و الکل

۴. تعهد به تک‌همسری

هرچه تعداد شرکای جنسی شما بیشتر باشد، خطر مواجهه با ویروس HPV افزایش می‌یابد. تعهد به یک رابطه پایدار، خطر انتقال را به حداقل می‌رساند.

چک‌لیست زندگی سالم جنسی

استفاده از کاندوم لاتکس

• واکسن زدن در سن مناسب
• رعایت بهداشت شخصی
• استفاده از وسایل اصلاح مشترک (مانند تیغ)
• تعدد شرکای جنسی
• نادیده گرفتن علائم پوستی غیرعادی

کلام آخر

درک تفاوت زگیل تناسلی در مردان و زنان به شما کمک می‌کند تا مراقبت‌های بهداشتی هدفمندتری داشته باشید. اگرچه مسیر تشخیص در دو جنس متفاوت است، اما هدف نهایی یکی است: زندگی سالم و آگاهانه.