اسپوندیلیت آنکیلوزان

اسپوندیلیت آنکیلوزان (روماتیسم ستون فقرات) نوعی بیماری التهابی مزمن است که بیشتر ناحیه ستون فقرات بیمار را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با گذشت زمان، این بیماری ممکن است باعث اتصال غیرطبیعی مهره‌های ستون فقرات شود. اتصال غیرطبیعی باعث کاهش انعطاف‌پذیری ستون فقرات می‌شود و در نهایت منجر به ایجاد قوز می‌شود. اگر دنده‌ها نیز تحت تأثیر قرار گیرند، نفس کشیدن عمیق دشوار می‌شود.

اسپوندیلیت آنکیلوزان نوعی بیماری خودایمنی است. بیماری‌های خودایمنی زمانی رخ می‌دهند که سیستم ایمنی بیمار به‌اشتباه سلول‌های بدن را به‌عنوان مهاجم خارجی شناسایی و مواد شیمیایی التهابی آزاد می‌کند. التهاب به‌وجودآمده بیشتر ستون فقرات را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مطالعات نشان داده‌اند جهش‌های ژنتیکی خاص نیز ارتباط نزدیکی با ابتلا به این بیماری دارند.

علائم و نشانه‌های اسپوندیلیت آنکیلوزان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • درد و سفتی در کمر و باسن، به‌ویژه صبح‌ها و پس از دوره‌های عدم فعالیت
  • گردن‌درد
  • خستگی مداوم
  • درد کمر در ناحیه خاجی-خاصره

عوامل خطر متعددی برای ابتلا به اسپوندیلیت آنکیلوزان وجود دارد، ازجمله:

  • ژنتیک: داشتن سابقه خانوادگی
  • جنسیت: احتمال ابتلای مردان به اسپوندیلیت آنکیلوزان بیشتر از زنان است.
  • ابتلا به یک بیماری خودایمنی دیگر، مانند بیماری التهابی روده یا پسوریازیس

برای کمک به پیشگیری از تشدید بیماری اسپوندیلیت آنکیلوزان، رعایت نکات زیر کمک‌کننده است:

  • فعالیت بدنی منظم به حفظ انعطاف‌پذیری مفاصل کمک می‌کند. مهم است که از آسیب مفصلی حین ورزش جلوگیری شود.
  • تشخیص زودهنگام علائم عود بیماری کمک می‌کند که بیمار بتواند اقدامات لازم را انجام دهد؛ مانند تنظیم سطح فعالیت یا افزایش استراحت.
  • استفاده منظم از داروها در کنار ویزیت منظم پزشک معالج: مصرف داروهای کنترل‌کننده طبق تجویز پزشک و خودداری از خوددرمانی

تشخیص اسپوندیلیت آنکیلوزان معمولاً توسط پزشک متخصص و براساس بررسی علائم و انجام بعضی از تست‌های لازم بسته به شرایط هر بیمار انجام می‌شود.

  • شرح‌حال کامل: پزشک اطلاعاتی درباره علائم و سابقه خانوادگی جمع‌آوری می‌کند.
  • معاینه فیزیکی
  • تصویربرداری از ستون فقرات
  • آزمایش‌های خونی

درمان زودهنگام با داروهای مناسب پیامدهای بلندمدت بیماری را کاهش می‌دهد. درمان اسپوندیلیت آنکیلوزان بنا بر صلاحدید پزشک ممکن است تک‌دارویی یا چنددارویی باشد.

داروهای بسیاری برای کاهش علائم و همچنین جلوگیری یا کند کردن روند بیماری وجود دارد. داروهایی که برای درمان اسپوندیلیت آنکیلوزان استفاده می‌شوند، عبارت‌اند از:

  • داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)، مانند ناپروکسن
  • کورتیکواستروئیدها، مانند پردنیزولون
  • مهارکننده‌های جانوس کیناز (JAK)، مانند توفاسیتینیب و اوپاداسیتینیب
  • داروهای بیولوژیک مانند آدالیمومب و اتانرسپت

ایمن‌ترین دارو برای اسپوندیلیت آنکیلوزان دارویی است که بیشترین فایده را با کمترین عوارض جانبی برای بیمار داشته باشد. این موضوع بسته به سابقه سلامتی و شدت علائم اسپوندیلیت آنکیلوزان بیمار متفاوت است.

بهبود سبک زندگی به کنترل بهتر اسپوندیلیت آنکیلوزان کمک می‌کند.

  • ورزش: فعالیت فیزیکی منظم سفتی را کاهش می‌دهد و از بدتر شدن بیماری جلوگیری می‌کند. بسیاری از افراد هنگام بی‌تحرکی درد شدیدتری را تجربه می‌کنند. فعالیت فیزیکی باید حتماً تحت نظارت و با مشورت پزشک معالج باشد.
  • ترک سیگار
  • رژیم غذایی سالم: رژیم غذایی غنی از سبزیجات، میوه‌ها و ماهی در کنار پرهیز از مصرف غذاهای فراوری‌شده
  • مدیریت استرس: تمرین تکنیک‌های آرامش‌بخش، مانند مدیتیشن و یوگا