هیدرآدنیت چرکی نوعی بیماری التهابی مزمن پوستی است که با برجستگیهای ملتهب دردناک در زیر پوست تظاهر مییابد. این بیماری غیرمسری و غیرعفونی است و علائم بیماری بر اثر واکنش نامناسب سیستم ایمنی و ایجاد التهاب در برخی از نواحی پوست مانند ریشه موها و غدد عرق ایجاد میشود. شایعترین قسمتهای درگیر زیربغل، کشاله ران، اطراف مقعد و زیرسینههاست. ضایعات پوستی ممکن است در طول زمان به آبسه، حفره یا کانالهای زیر پوستی حاوی چرک تبدیل شود. در برخی موارد، در محل ضایعات پوستی ممکن است عفونت ثانویه ایجاد شود که به درمان آنتیبیوتیکی نیاز دارد.
دردناک بودن ضایعات، ترشح چرک با بوی نامطبوع و سیر طولانی بیماری بهشدت بر کیفیت زندگی افراد تأثیر میگذارد و ممکن است باعث انزوای اجتماعی، افسردگی و اضطراب شود. آموزش بیماران، مراقبت مناسب از زخمها و کنترل درد بیمار در کنار روشهای درمان دارویی و جراحی به کنترل علائم و پیشگیری از عوارض این بیماری کمک میکند.
علت بیماری هیدرآدنیت چرکی بهطور دقیق شناخته نشده است. علائم بیماری در نتیجه ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی و هورمونی ایجاد میشود که منجر به انسداد فولیکولهای مو، تحریک نابجای سیستم ایمنی و ایجاد التهاب میشود.
علائم هیدرآدنیت چرکی ممکن است خفیف تا شدید باشد و چندین ناحیه از پوست را درگیر کند. علائم هیدرآدنیت چرکی در طول بیماری ممکن است تشدید یابد یا پس از بهبود، مجدد عود کند. ضایعات معمولاً بهصورت برجستگی سفت و دردناک زیر پوست تظاهر میکنند که با گذر زمان ممکن است بزرگتر و به آبسه یا کانال زیرپوستی همراه با تخلیه چرک تبدیل شوند. ضایعات عمدتاً در محل فولیکولهای مو در نواحیای که غدد عرق و چربی بیشتری دارند، تظاهر مییابد. سایر علائم بیماری هیدرآدنیت چرکی شامل موارد زیر است:
عوامل زیر در ایجاد بیماری نقش دارند:
اقدامات زیر ممکن است به کنترل علائم بیماری و پیشگیری از تشدید آن کمک کنند:
تشخیص هیدرآدنیت چرکی توسط پزشک متخصص و براساس علائم و نشانههای بیماری انجام میشود.
درمان هیدرآدنیت چرکی با اهداف کاهش علائم بیماری مانند درد، زخم و ترشحات چرکی، پیشگیری از ایجاد ضایعات التهابی جدید و کاهش اثرات بیماری بر روحیه و کیفیت زندگی بیماران انجام میشود. پزشک معالج براساس شدت بیماری و شرایط هر بیمار درمان مناسب را انتخاب میکند.
آموزش به بیماران، پشتیبانی روانی، مراقبت از زخم و کنترل درد در کنار درمانهای دارویی و جراحی از اجزای مهم درمان بیماران مبتلا به هیدرآدنیت چرکی هستند. یکی از مهمترین اقدامات درمانی، آموزش بیماران در رابطه با ماهیت التهابی و مزمن هیدرآدنیت چرکی است. لازم است بیماران مطلع شوند که این بیماری مسری و عفونی نیست و ماهیتی التهابی دارد. بروز بیماری هیدرآدنیت چرکی به رعایت بهداشت فردی ربطی ندارد و ضایعات پوستی اولیه بر اثر پاسخ نامناسب سیستم ایمنی علیه پوست در افراد مستعد ایجاد میشود.
مدیریت درد: درد ناشی از ضایعات هیدرآدنیت چرکی ممکن است موجب اختلال خواب، محدودیت عملکرد و استرس روانی شود. داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی ممکن است برای درمان درد و التهاب استفاده شوند. در برخی بیماران، لازم است درد بیماران زیر نظر پزشک متخصص با رویکردهای اختصاصیتری کنترل شود. تزریق کورتیکواستروئید داخل ضایعهای با هدف کاهش التهاب و روشهای جراحی برای تخلیه چرک و ترشحات در مواردی به کاهش درد بیماران کمک میکند.
داروهای متعددی ازجمله استروئیدها، آنتیبیوتیکها، مسکنها و داروهای بیولوژیک برای از بین بردن التهاب در هیدرآدنیت چرکی کاربرد دارند. پزشک معالج با توجه به شرایط هر بیمار و شدت بیماری ترکیبی از روشها را برای درمان بیماران انتخاب میکند.
رعایت توصیههای زیر به کاهش برخی از علائم بیماری و پیشگیری از عود ضایعات کمک میکند: