نفریت لوپوسی

لوپوس نوعی بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی علیه سلول‌ها و بافت‌های بدن فعال می‌شود و در اجزای مختلف بدن فرد التهاب ایجاد می‌کند. کلیه‌ها که وظیفه ترشح مواد دفعی و تولید ادرار را در بدن بر عهده دارند، در نیمی از بیماران مبتلا به لوپوس دچار التهاب می‌شوند. به این نوع درگیری کلیه‌ها، نفریت لوپوسی گفته می‌شود.

در این بیماری، سیستم ایمنی علیه سلول‌های خودی فعال می‌شود و علیه آن‌ها پروتئین‌های دفاعی تولید می‌کند. اتصال این پروتئین‌ها به اجزای مختلف و رسوب آن‌ها در کلیه باعث بروز التهاب مزمن در بافت کلیه می‌شود و به‌مرور عملکرد کلیه‌های بیمار کاهش می‌یابد.

آزمایش ادرار غیرطبیعی در بیماران جزو علائم اولیه بیماری است. التهاب و تخریب کلیه‌ها باعث دفع بیش از حد پروتئین‌ از ادرار می‌شود. این التهاب ممکن است باعث دفع خون در ادرار شود. کارکرد کلیه با اندازه‌گیری ماده‌ای به‌نام کراتینین در خون سنجیده می‌شود و کاهش کارکرد کلیه در این بیماران، با افزایش کراتینین در آزمایش خون مشخص می‌شود. بیماران ممکن است در طول این بیماری به دیالیز (دفع مواد زائد از خون به‌وسیله دستگاه) نیاز پیدا کنند. در تعدادی از بیماران ادامه التهاب و تخریب کلیه باعث وابستگی فرد به دیالیز برای دفع مواد زائد از بدن می‌شود.

بیماری لوپوس عامل خطر اصلی ابتلا به نفریت لوپوسی است. مدت‌زمان ابتلا به بیماری لوپوس، شدت و نحوه کنترل بیماری، زمان و نحوه بروز نفریت لوپوسی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. سایر عواملی که ممکن است در بروز این بیماری دخیل باشند، عبارت‌اند از:

  • سابقه قبلی بیماری کلیوی
  • بیماری‌های همراه
  • آسیب قبلی کلیه
  • مصرف برخی از داروهایی که ممکن است باعث آسیب به کلیه شوند.

درمان و کنترل بیماری لوپوس مهم‌ترین عامل پیشگیری از پیشرفت بیماری به سمت نفریت لوپوسی است. مصرف منظم داروها، رعایت سبک زندگی سالم، کنترل فشارخون و پرهیز از اقداماتی که باعث آسیب به کلیه می‌شود، از ابتلا به نفریت لوپوسی در این بیماران پیشگیری می‌کند.

بیمارانی که آزمایش خون و ادرار غیرطبیعی دارند، باید برای تشخیص قطعی به‌طور کامل بررسی شوند. تشخیص نهایی این بیماری با نمونه‌برداری مستقیم از بافت کلیه و مشاهده تغییرات در بافت انجام می‌شود. ممکن است به چند نوبت نمونه‌برداری در طول بیماری نیاز شود.

درمان نفریت لوپوسی بسته به نوع درگیری بافت کلیه ممکن است متفاوت باشد. داروهایی که سیستم ایمنی فرد را سرکوب می‌کنند (مانند کورتون‌ها)، درمان اصلی این بیماری هستند. داروهایی که در درمان انواع این بیماری استفاده می‌شوند، عبارت‌اند از:

  • مایکوفنولیک اسید
  • سیکلوفسفامید
  • تاکرولیموس
  • سیکلوسپورین

عود علائم کلیوی در طول بیماری، حتی در بیمارانی که تحت درمان قرار دارند نیز شایع است. بنا به سیر هر بیماری، ممکن است رژیم درمانی بیمار در دوره‌هایی از بیماری تغییر یابد.

درصورتی‌که بیماری با وجود درمان دارویی پیشرفت کند، آسیب به کلیه‌ها وسیع و غیر قابل برگشت خواهد بود. این بیماران باید به‌منظور تقلید کارکرد کلیه سالم، مداوم تحت دیالیز قرار گیرند. بسته به شرایط هر فرد، ممکن است پیوند کلیه برای وی در نظر گرفته شود.

بهبود سبک زندگی نقش مهمی در پیشگیری یا کنترل مناسب بیماری نفریت لوپوسی دارد. اگرچه این تغییرات بیماری را درمان نمی‌کند، به کاهش علائم و بهبود سلامت کلی کمک می‌کند. برای بهبود سبک زندگی در افراد مبتلا به نفریت لوپوسی، چند توصیه مهم وجود دارد که عبارت‌اند از:

  • رعایت رژیم غذایی شامل محدودیت متوسط مصرف پروتئین و نمک
  • کنترل فشارخون
  • ورزش منظم
  • پرهیز از مصرف بی‌رویه داروها، مانند انواع مسکن بدون تجویز پزشک