سندرم نفروتیک نوعی اختلال کلیوی است که باعث میشود بدن پروتئین زیادی را از طریق ادرار دفع کند. بیماریهایی که به رگهای خونی در کلیهها آسیب میرسانند، باعث بروز این سندرم میشوند.
سندرم نفروتیک معمولاً بر اثر آسیب به گلومرولها، که توده رگهای خونی کوچک در کلیهها هستند، ایجاد میشود. این رگهای خونی مواد زائد و آب اضافی خون را فیلتر میکنند. این وضعیت باعث ایجاد تورم، بهویژه در پاها میشود و خطر سایر مشکلات سلامتی را افزایش میدهد.
سندرم نفروتیک معمولاً بر اثر آسیب به گلومرولها، که توده رگهای خونی کوچک در کلیهها هستند، ایجاد میشود.
گلومرولها خون را هنگام عبور از کلیهها فیلتر میکنند و موادی را که بدن به آن نیاز دارد، از موادی که نیاز ندارد، جدا میکنند. گلومرولهای سالم مانع از ورود پروتئین خون (عمدتاً آلبومین) -که برای حفظ مقدار مناسب مایع در بدن لازم است- به ادرار میشود. هنگامی که گلومرولها آسیب میبینند، اجازه میدهند پروتئین خون بیش از حد از بدن خارج شود که منجر به سندرم نفروتیک میشود.
علائم و نشانههای سندرم نفروتیک عبارتاند از:
عواملی که ممکن است خطر ابتلا به سندرم نفروتیک را افزایش دهند، عبارتاند از:
شرایط پزشکی که منجر به آسیب به کلیهها میشود. برخی بیماریها و شرایط، خطر ابتلا به سندرم نفروتیک را افزایش میدهند؛ مانند دیابت، لوپوس، آمیلوئیدوز و سایر بیماریهای کلیوی.
داروهای خاص: داروهایی که ممکن است باعث سندرم نفروتیک شوند، عبارتاند از: داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (مانند ایبوپروفن، ناپروکس و …) و آنتیبیوتیکها.
عفونتهای خاص: عفونتهایی که خطر ابتلا به سندرم نفروتیک را افزایش میدهند عبارتاند از: HIV، هپاتیت B، هپاتیت C و مالاریا.
همه علل سندرم نفروتیک قابل پیشگیری نیستند. برای جلوگیری از آسیب به گلومرول میتوان راهکارهای زیر را بهکار برد:
آزمایشها و روشهای تشخیص سندرم نفروتیک عبارتاند از:
آزمایش ادرار: آزمایش ادرار ناهنجاریهایی مانند مقادیر زیاد پروتئین را در ادرار نشان میدهد.
آزمایش خون: آزمایش خون بهطورکلی سطوح پایین پروتئین آلبومین و کاهش سطح پروتئین خون را نشان میدهد. از دست دادن آلبومین اغلب با افزایش کلسترول خون و تری گلیسیرید همراه است. سطح کراتینین و نیتروژن اوره در خون نیز ممکن است برای ارزیابی عملکرد کلی کلیه اندازهگیری شود.
بیوپسی کلیه: پزشک ممکن است برداشتن نمونه کوچکی از بافت کلیه را برای آزمایش توصیه کند. در طول بیوپسی کلیه، یک سوزن از طریق پوست وارد کلیه میشود. سپس بافت کلیه جمعآوری و برای آزمایش به آزمایشگاه فرستاده میشود.
درمان سندرم نفروتیک شامل درمان شرایط پزشکیای است که ممکن است باعث بروز این سندرم شده باشد. پزشک ممکن است مصرف داروها و تغییراتی را در رژیم غذایی بیمار توصیه کند تا به کنترل علائم و نشانهها یا درمان عوارض سندرم نفروتیک کمک کند.
این داروها شامل موارد زیر میشود:
رژیم غذایی برای مدیریت سندرم نفروتیک مهم است. پزشک ممکن است بیمار را به متخصص تغذیه ارجاع دهد و توصیه کند بیمار این موارد را رعایت کند:
توجه: اگرچه ابتلا به سندرم نفروتیک باعث از دست دادن پروتئین در ادرار میشود، خوردن پروتئین اضافی توصیه نمیشود. رژیم غذایی با پروتئین زیاد ممکن است سندرم نفروتیک را بدتر کند.