سرطان معده

سرطان معده یکی از سرطان‌های شایع در جهان است که در بافت‌های داخلی معده ایجاد می‌شود. این بیماری به‌کندی رشد می‌کند و ممکن است سال‌ها بدون علائم مشخص در بدن باقی بماند. با رشد تومور در دیواره‌های معده، بیماری ممکن است به سایر قسمت‌های بدن نیز گسترش یابد.

سرطان معده زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های معده به‌شکل غیرطبیعی شروع به رشد و تکثیر کنند. عوامل مرتبط با این بیماری شامل عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری، مصرف دخانیات، تغذیه نامناسب و برخی عوامل ژنتیکی است. عفونت هلیکوباکتر پیلوری بیشترین نقش را در ایجاد تغییرات پیش‌سرطانی معده دارد.

  • احساس نفخ یا پری معده پس از مصرف میزان کمی از غذا
  • درد یا سنگینی به‌صورت پایدار در قسمت فوقانی شکم
  • دیس‌فاژی (مشکل در بلع)
  • داشتن‌ زور پیچ‌ یا گرفتگی‌ عضلانی‌ مداوم در ناحیه شکم یا درد
  • کاهش اشتها و کاهش وزن ناخودآگاه و سریع
  • تهوع و استفراغ مکرر
  • خون‌ریزی معده که ممکن است به‌صورت مدفوع سیاه‌رنگ ظاهر شود.
  • وجود توده در لمس فیزیکی (نشان‌دهنده بیماری پیشرفته)

این علائم ممکن است در مراحل ابتدایی به‌سختی قابل تشخیص باشند و معمولاً در مراحل پیشرفته‌تر ظاهر می‌شوند. این علائم به‌صورت تدریجی ظاهر می‌شوند و ممکن است با بیماری‌های گوارشی دیگر اشتباه گرفته شوند.

  • سن و جنس: افراد بیشتر از 50 تا 55 سال و مردان بیشتر در معرض خطر هستند.
  • عوامل ژنتیکی: سابقه خانوادگی سرطان معده
  • عفونت هلیکوباکتر پیلوری: شایع‌ترین عامل خطر که ممکن است باعث ایجاد التهاب مزمن و تغییرات پیش‌سرطانی در معده شود.
  • سابقه جراحی معده
  • سابقه ابتلا به پولیپ معده، زخم معده و بیماری‌های مرتبط با معده (مثل Menetrier Disease نوعی گاستريت هايپرتروفيک)
  • ابتلا به ویروس EBV (Epstein–Barr virus)
  • ابتلا به آنمی پرنیشیوز (Pernicious anemia): نوعی کم‌خونی که علت آن واکنش حمله سیستم ایمنی علیه سلول‌های دیواره معده است.
  • رژیم غذایی: مصرف زیاد غذاهای دودی، نمکی و فراوری‌شده
  • سبک زندگی: مصرف دخانیات و الکل، چاقی

این عوامل خطر ممکن است زمینه‌سازی برای ایجاد سرطان معده باشند.

پیشگیری از سرطان معده با تغییرات در سبک زندگی و درمان به‌موقع عفونت هلیکوباکتر پیلوری انجام می‌شود.

  • درمان عفونت هلیکوباکتر پیلوری: با استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های تجویزی توسط پزشک
  • انجام بررسی‌های منظم برای افرادی که در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
  • ترک سیگار: کاهش خطر عود سرطان
  • رعایت رژیم غذایی سالم: مصرف میوه و سبزیجات تازه و کاهش مصرف نمک و غذاهای فراوری‌شده
  • کنترل وزن و انجام فعالیت بدنی منظم
  • اجتناب از مصرف الکل

این اقدامات به کاهش خطر سرطان معده کمک می‌کنند.

تشخیص سرطان معده معمولاً شامل مراحل زیر است:

  • آندوسکوپی: بررسی داخلی معده با استفاده از لوله باریک مجهز به دوربین و نمونه‌برداری درصورت لزوم
  • بیوپسی: گرفتن نمونه بافتی برای بررسی در آزمایشگاه به‌منظور یافتن سلول‌های سرطانی
  • آزمایش خون: بررسی علائم کم‌خونی، عوامل شیمیایی و نشان‌گرهای تومور
  • تصویربرداری: مانند سی‌تی اسکن و ام‌آرآی برای تعیین گستردگی بیماری

تشخیص دقیق کمک می‌کند تا بهترین روش درمان انتخاب شود.

درمان سرطان معده بسته به مرحله بیماری و وضعیت عمومی بیمار ممکن است شامل ترکیبی از روش‌های زیر باشد:

  • جراحی: برداشت بخش‌های سرطانی معده یا کل معده به‌منظور حذف تومور
  • شیمی‌درمانی: استفاده از داروها برای کشتن سلول‌های سرطانی یا کاهش اندازه تومور قبل از جراحی
  • پرتودرمانی: استفاده از اشعه برای تخریب سلول‌های سرطانی
  • درمان‌های هدفمند: داروهایی که به پروتئین‌های خاصی در سلول‌های سرطانی حمله می‌کنند.

درمان به نیازهای خاص هر بیمار بستگی دارد و باید توسط یک تیم پزشکی متخصص برنامه‌ریزی شود.

تغییرات در سبک زندگی به بهبود کیفیت زندگی و افزایش اثرات درمانی کمک می‌کند.

  • تغذیه سالم: مصرف غذاهای غنی از مواد مغذی و ضدالتهاب
  • ورزش منظم: تقویت بدن و افزایش انرژی
  • حمایت روانی: دریافت حمایت از خانواده، دوستان و گروه‌های حمایتی
  • کاهش استرس: استفاده از تکنیک‌های آرام‌سازی، مانند یوگا و مدیتیشن

این تغییرات به بیماران کمک می‌کند با بیماری خود به‌شکل مؤثرتری مقابله کنند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.