استیوانت®

محصول شرکت آریوژن
نام برند: استیوانت® – Stivant®
شرکت تولیدکننده:
نام ژنریک: بواسیزومب
شکل دارویی: ویال محلول تغلیظ‌شده 100 میلی‌گرم در 4 میلی‌لیتر و 400 میلی‌گرم در 16 میلی‌لیتر

استیوانت® (بواسیزومب) به‌تنهایی یا به‌همراه دیگر داروها برای درمان انواع خاصی از سرطان استفاده می‌شود:

  • نوعی تومور مغزی یا گلیوبلاستوما به‌صورت عودشونده
  • سرطان ریه از نوع غیر سنگ‌فرشی [غیر قابل جراحی، پیشرفته، عودشونده یا متاستاتیک (پیشرفت بیماری به نواحی دورتر از تومور اصلی)]
  • سرطان کلیه [متاستاتیک (پیشرفت بیماری به نواحی دورتر از تومور اصلی)]
  • سرطان کولورکتال [متاستاتیک (پیشرفت بیماری به نواحی دورتر از تومور اصلی)]
  • سرطان کبد [غیرقابل جراحی یا متاستاتیک (پیشرفت بیماری به نواحی دورتر از تومور اصلی)]
  • سرطان دهانه رحم [عودشونده یا متاستاتیک (پیشرفت بیماری به نواحی دورتر از تومور اصلی)]
  • سرطان تخمدان، لوله فالوپ، پریتوئن (صفاق) اولیه به‌صورت پیشرفته یا عودشونده

اسـتیوانت® حـاوی مـاده فعـال بواسـیزومب بـا سـاختار پروتئینـی اسـت. بواسـیزومب عضـو خانواده داروهای ضدسـرطان اسـت. اسـتیوانت® به گـروه بازدارنده رگ‌زایی تعلق دارد. این دارو از سـاخته شـدن عـروق خونی که وظیفه تأمیـن مـواد غذایـی و اکسـیژن را بـه سـلول‌ها دارنـد، جلوگیـری می‌کند. اسـتیوانت® کـه نوعی پروتئین (آنتـی‌بـادی مونوکلونال) اسـت، بـه پروتئین دیگـری بـه‌نـام فاکتـور رشـد اندوتلیـال عروقـی کـه روی سـلول‌های دربرگیرنـده عروق حضور دارند، متصل می‌شود و از سـاخته شـدن عروق خونـی جلوگیـری می‌کند؛ بنابرایـن، مانع رسـیدن مواد غذایی و اکسـیژن به تومورهـای سـرطانی می‌شود. ازایـن‌رو رشـد تومورهای سـرطانی کم یا متوقف می‌شود.

استیوانت® تنهــا بــا ارائـه نسـخه پزشـک قابــل تهیـه است و توسط پزشـــک بـا تجربـه تزریـق داروهـای ضـدسـرطان، در بیمارسـتان یا کلینیـک انفوزیـون می‌شود. دوز اسـتیوانت® بـا توجـه بـه وزن بـدن و نـوع سـرطان محاسـبه می‌شود. دوز توصیه‌شده بسته به نوع سرطان به‌صورت 5، 7.5، 10 و 15 میلی‌گـرم در هـر کیلوگـرم وزن بـدن، هر 2 یا 3 هفته است.

اسـتیوانت® به‌صورت انفوزیون وریدی در بیمارسـتان تزریق می‌شود و نبایـد به‌صورت وریدی مستقیم و به‌سرعت تزریـق شود.

اسـتیوانت® پیـش از انفوزیـون، بـه رقیق‌سـازی بـا اسـتفاده از نرمال سـالین 0.9٪ نیـاز دارد.

اولیـن دوز مصرفـی دارو بایـد در طـول 90 دقیقـه تزریـق شـود. اگـر انفوزیـون اولیـه برای بیمار قابل تحمل بــود، انفوزیـون دوم در طـول 60 دقیقـه انجام می‌شود. اگـر برای بیمار قابـل تحمل بـود، تزریق‌هـای بعـدی در طـول 30 دقیقـه انجام خواهند شــد.

 

  • دارو دور از دید و دسترس کودکان نگهداری شود.
  • بعـد از گذشـتن تاریخ انقضـای درج‌شده روی جعبه و ویال بعـد از «EXP»، مصـرف نشود. تاریـخ انقضا به آخرین روز مـاه ذکرشـده اشاره دارد.
  • دارو در دمای 2 تا 8 درجه سانتی‌گراد (دمای یخچال) نگهداری شود.
  • از یخ‌زدگی دارو جلوگیری شود.
  • به‌منظور محافظت از نور، ویال در جعبه اصلی نگهداری شود.
  • از تکان دادن شدید دارو خودداری شود.
  • این دارو نبایـد از طریـق فاضلاب یـا زبالـه خانگـی دور انداخـته شود. در مـورد چگونگـی دور ریختـن داروهایـی کـه دیگـر مـورد نیـاز نیستند، از داروسـاز سـؤال شود. رعایـت ایـن مقررات بـه حفاظـت از محیط‌زیسـت کمـک می‌کنـد.
  • درصـورت مشـاهده هرگونـه ذره یـا تغییـر رنگ محلـول، از مصرف آن خودداری شـود.

هر دارو به‌موازات اثرات درمانی ممکن است باعث بروز برخی از عوارض ناخواسته شود. اگرچه همه این عوارض در یک فرد دیده نمی‌شود.

شایع‌ترین عوارضی که ممکن است داروی استیوانت® ایجاد کند، عبارت‌اند از:

  • افزایش فشارخون، ادم محیطی، ترومبوآمبولی وریدی
  • زرودرما (خشک پوستی رنگ‌دانه‌ای)، نوعی بیماری پوستی التهابی (Exfoliative dermatitis)
  • افزایش یا کاهش فاکتورهای متابولیکی
  • درد شکمی، کاهش اشتها، اسهال، تهوع، تغییر حس چشایی، التهاب فراگیر دهان
  • نارسایی تخمدان، درد لگن، دفع پروتئین از خون، عفونت مجرای ادراری
  • کاهش تعداد گلبول‌های سفید خون، کبودی
  • اضطراب، سرگیجه، خستگی مزمن، سردرد، بی‌خوابی، نوعی اختلال تکلم، اختلال صوتی، میاستنی گراویس (نوعی بیماری خودایمنی که باعث ضعف عضلات ارادی بدن می‌شود.)
  • درد مفاصل بدن، کمردرد، درد اندام‌ها، میالژی (درد عضلانی)
  • بیماری سیستم اشکی چشم
  • افزایش سرم کراتینین
  • سرفه، تنگی نفس، خون‌دماغ شدن، سینوزیت، خون‌ریزی تنفسی، درد در مسیر دهان و حلق
  • چالش مرتبط با ترمیم زخم پس از جراحی

موارد مطرح‌شده شامل همه عوارض دارو نیستند. اگر درباره عوارض جانبی این دارو سؤالی دارید، با پزشک خود تماس بگیرید. برای مشاوره پزشکی در زمینه عوارض جانبی با پزشک خود در ارتباط باشید.

مطالعـات نشـان داده اسـت بواسـیزومب بـاروری زنـان را تحـت تأثیـر قرار می‌دهـد. پزشـک معالج ایـن موضـوع را بـرای بیمار توضیـح خواهـد داد. مصرف اسـتیوانت® در دوران بارداری توصیه نمی‌شـود. درصورت بارداری یـا قصـد آن، قبل از شـروع درمان لازم است با پزشـک معالج مشـورت شود. در طول درمان با اسـتیوانت® و حداقـل 6 ماه بعد از قطع آن باید از روش‌های پیشـگیری از بارداری استفاده شود. درصـورت بـارداری حیـن اسـتفاده از اسـتیوانت® یا کمتـر از 6 ماه بعـد از قطـع آن، پزشـک باید اطلاع شود.

ترشـح اسـتیوانت® در شـیر مادر مشخص نیسـت. شـیردهی در طول درمان بـا اسـتیوانت® و 6 مـاه بعـد از قطـع آن توصیـه نمی‌شـود. درصورت شـیردهی، این روند باید متوقـف و بـا پزشـک معالج مشـورت شود.

قبل از مصرف استیوانت® و حین مصرف این دارو، در خصوص موارد زیر با پزشک معالج، داروساز یا پرستار مشورت شود:

  • اگـر تـابـه‌حـال فیسـتول (نوعی اتصـال لولـه‌ماننـد غیـرطبیعی دائمـی بیـن دو انـدام در بـدن یا بین یـک عضو و بخـش خارجی بدن) یـا یـک حفـره غیرطبیعی در یکـی از اندام‌هـای بدن خود داشـته است، بـه‌خاطر اینکـه بیمـاران تحت درمان بـا اسـتیوانت® در معرض ریسـک بیشتری بـرای ابتلا بـه فیسـتول یا حفـره در قسـمت‌های مختلـف بدن، بـه‌ویژه در دسـتگاه گـوارش یـا بین واژن و مقعد هسـتند. درصورت قرار گرفتن در معـرض پرتودرمانـی، باید به پزشـک معالج اطلاع داده شود؛ چراکـه ایـن موضـوع ممکن اسـت خطر بـه وجود آمـدن فیسـتول یا حفره دسـتگاه گـوارش را افزایش دهد.
  • اگـر در 28 روز اخیـر عمـل جراحی انجام شده یـا زخم بهبود نیافته باشد. درمـان بـا بواسـیزومب در بیمـاران با مشکلات بهبـود زخم تـا زمانی کـه زخم بـه میـزان کافی بهبـود یابـد، باید متوقـف شود. درمـان بـا بواسـیزومب بایـد از 28 روز قبـل از انجام جراحی متوقـف شود. هـمچنیـن بواسـیزومب 28 روز پـس از انجـام جراحـی مـاژور یـا تـا زمانـی کـه زخـم به میـزان کافـی بهبـود یابد، بـرای بیمار تجویـز نخواهد شـد. ایمنـی ادامـه تجویـز بواسـیزومب در بیمـاران دارای مشـکلات بهبـود زخم مشـخص نشـده اسـت.
  • درصورت تجربه فشـارخـون بالا یـا مصـرف داروهای فشـارخـون ماننـد فوروزماید، قبل از شـروع درمان با اسـتیوانت® لازم است که پزشـک معالج از این موضوع مطلع شود؛ زیرا اسـتیوانت® ممکن اسـت فشـارخـون را افزایش دهد.
  • اگر علائمی همچون سـردرد، گیجی، تشـنج، کمبود انرژی یا احسـاس خسـتگی، مشـکل بینایی یا اختلالات عصبی مشـاهده شد، بلافاصلـه بـه پزشـک معالج مراجعـه شود. این علائـم ممکن اسـت بین 16 سـاعت تـا 1 سـال پـس از شـروع درمان اسـتیوانت® بروز کند و ممکن است نشانه‌ای از وضعیتـی در مغـز بـه‌نـام سـندرم انسـفالوپتی معکوس خلفی باشـد.
  • اگـر علائمـی ماننـد ادرار کف‌آلـود، کاهش اشـتها، افزایـش وزن بی‌دلیل یـا فشـارخـون بـالا مشـاهده شود، باید به پزشـک معالج اطلاع داده شود. این علائم ممکن اسـت نشـانگر وجود مقـدار زیادی پروتئیـن در ادرار باشـد کـه به‌علت مصرف اسـتیوانت® بـه‌وجود آمده اسـت.
  • اگر اسـتیوانت® بـا داروهـای شـیمی‌درمانـی مصرف شـود، خطر ایجاد لختـه خـون کـه باعث سـکته قلبـی یا مغزی می‌شود، افزایـش می‌یابد. درصورت سـابقه لختـه خونی، دیابت یـا سـن 65 سـال و بیشـتر، خطر لختـه شدن خـون افزایـش مـی‌یابـد؛ بنابراین، قبل از شـروع مصـرف اسـتیوانت® باید بـا پزشـک در این خصوص مشورت شود.
  • اگـر علائمـی مانند تنگی نفـس، تپش قلب، درد شـدید قفسـه سـینه کـه بـا سـرفه یـا تنفـس تشـدید می‌شود، عـرق کـردن بـی‌دلیـل، سـرفه خونـی یـا مخـاطی صورتـی، ضعف یا بیهوشـی ناگهانی ایجاد شد، بلافاصلـه به پزشـک اطلاع داده شود؛ زیرا ایـن علائم ممکـن اسـت بـه‌دلیل انسـداد یـک رگ خونـی در ریه‌ها باشـد.
  • اسـتیوانت® خطـر خون‌ریـزی را افزایـش می‌دهـد. اگـر علائمـی ماننـد خون‌ریـزی بینـی، سـرفه خونی، اسـتفراغ خونـی، وجود خـون در مدفوع، خون‌ریـزی غیـرطبیعـی واژینـال یـا سـردرد شـدید مشـاهده شد، بـا پزشـک معالج تمـاس گرفته شود. درصورت داشتن سـابقه تومـور مغـزی سـرطانی (متاسـتاز مغزی) درمان‌نشـده یا مصرف داروهای ضـدانعقـاد خـون مانند آسـپرین، باید به پزشـک معالج اطلاع داده شود.
  • درصورت داشتن سـابقه بیماری قلبـی، مصرف داروهای آنتراسـایکلین (از دسـته داروهای آنتی نئوپلاسـتیک) یا پرتودرمانی قفسـه سـینه، بـا پزشـک در میـان گذاشته شود؛ زیرا اسـتیوانت® خطر ابتلا بـه بیماری قلبـی را افزایـش می‌دهد.
  • اگـر میـزان گلبول‌های سـفید خون کم اسـت یـا علائم عفونت ماننـد تـب، زخم در دهان یا آبسـه پوسـتی مشـاهده شد، بلافاصله با پزشـک معالج تمـاس گرفته شود.
  • اگـر در طـول تزریـق اسـتیوانت® علائمـی مانند تنگـی نفس، تپـش قلـب یـا خـارش پوسـت ایجاد شد، باید سـریعاً پرسـتار یـا پزشـک مطلع شود؛ چراکه این علائم ممکن اسـت نشـانگر واکنـش آلرژیک به اسـتیوانت® باشـد.
  • اگر با مصـرف اسـتیوانت®، ONJ (نکـروز اسـتخوان فـک) رخ دهد، اقدامات پیشـگیری نیاز خواهد بود. پزشـک ممکـن اسـت معاینه دنـدان را در طـول مصـرف اسـتیوانت® ضروری بداند. رعایت بهداشـت دهان و دنـدان در طـول درمـان با اسـتیوانت® الزامی اسـت. همچنین بهتر اسـت دندان‌پزشـک از مصـرف اسـتیوانت® مطلـع شود. درصورت استفاده از دنـدان مصنوعـی، باید اطمینان حاصل شود که انـدازه قالـب آن متناسـب با حفره دهانی باشد. درصورت مشـاهده مشـکلات دهانی مانند درد، شـل شـدن دندان، تورم، ترشـح یـا زخمی که التیـام نمی‌یابـد، باید بلافاصله بـه پزشـک مراجعـه شود؛ زیـرا ایـن علائـم ممکن است نشـانه‌های ONJ (نکـروز اسـتخوان فـک) باشـند. درصورت مصرف داروهـای بیـس فسـفونات (داروهـای مـورد اسـتفاده برای پیشـگیری یـا درمان اختلالات اسـتخوان)، به پزشـک معالج اطلاع داده شود؛ زیـرا مصرف ایـن داروها خطـر ONJ (نکـروز اسـتخوان فـک) را افزایـش می‌دهد.
  • اسـتیوانت® بـرای درمـان انـواع مختلـف سـرطان بـا تزریق داخـل وریدی به جریان خون سـاخته شـده اسـت و برای تزریق داخل چشـمی مسـتقیماً کاربـرد نـدارد. بنابراین، اسـتیوانت® نباید به‌صورت تزریق داخل چشـمی مصـرف شـود. درصورتی‌کـه اسـتیوانت® به‌طور مسـتقیم به چشـم تزریق شـود (که توسط FDA تأیید نشده است)، عـوارض جانبـی مختلفی ماننـد عفونت یـا التهـاب چشـم، قرمـزی چشـم، ذرات کوچک و شـناور در دیـد (فلوتر که بـه بیمـاری مگـس‌پـران معـروف است)، چشـم‌درد، دیـدن جرقه‌های نـور با شـناورهایی کـه بـه کاهش بینایی منجر می‌شوند، افزایش فشـار چشـم و خون‌ریـزی در چشـم، ممکن اسـت به‌وجود آید.
  • در چه مواردی داروی استیوانت® نباید مصرف شود؟

از استیوانت® استفاده نکنید، اگر:

  • به ترکیب بواسـیزومب، پروتئیــن موشی یا سـایر مواد جانبی در این فراورده حساسیت دارید.
  • باردار هسـتید.
  • متاستاز سیستم عصبی مرکزی درمان‌نشده دارید.

 

قطع ناگهانی این دارو ممکن است باعث عود بیماری و کاهش اثربخشی درمان شود. بنابراین، قبل از قطع دارو، حتماً با پزشک معالج خود مشورت کنید.

طبق توصیه‌های پزشکی، در طول درمان و حداقل ۶ ماه پس از آخرین دوز دارو، باید از روش‌های پیشـگیری از بارداری استفاده شود. بیماران قبل از اقدام به بارداری، باید با پزشک معالج مشورت کنند.

قبل از دریافت هر نوع واکسن در طول درمان، باید با پزشک معالج مشورت شود. واکسن‌های زنده نباید در طول درمان با این دارو تزریق شوند.

هر دارو به‌موازات اثرات درمانی خود ممکن است اثرات ناخواسته نیز ایجاد کند. مانند تمامی داروها، این دارو نیز ممکن است باعث ایجاد عوارض جانبی شود. با این وجود، عوارض جانبی در تمامی افراد دیده نمی‌شود. پزشک با در نظر گرفتن سود و زیان دارو، آن را تجویز کرده است. درصورت بروز هرگونه مشکل، بیماران می‌توانند به صورت 24 ساعته با واحد ارکیدلایف در ارتباط باشند.

تهوع یکی از عوارض بسیار شایع داروی بواسیزومب است. قبل از تزریق، درصورت نیاز، پزشک ممکن است داروهای ضدتهوع تجویز کند. اگر تهوع چند روز بعد از تزریق رخ داد، پزشک ممکن است اندانسترون ۴ میلی‌گرم، هر ۸ ساعت را توصیه کند. اگر تهوع شدید و غیرقابل‌کنترل باشد یا با درد، تب، خستگی یا ضعف همراه باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه شود. مصرف وعده‌های غذایی سبک، در حجم کم و دفعات بیشتر و پرهیز از مصرف غذاهای چرب، ادویه‌دار و سرخ‌شده توصیه می‌شود.

بروز اسهال در برخی بیماران دریافت‌کننده داروی بواسیزومب گزارش شده است. درصورت وجود تب، درد شکمی یا خون در مدفوع، باید فوراً به پزشک مراجعه شود. درصورت خفیف بودن، مصرف مایعات کافی، برنج، نان تست، موز و سیب پخته توصیه می‌شود. پزشک ممکن است لوپرامید ۲ میلی‌گرم تجویز کند (ابتدا ۲ قرص هم‌زمان، سپس بعد از هر دفع اسهالی ۱ قرص، حداکثر ۸ قرص در روز). اگر اسهال بیش از ۲ روز ادامه یافت یا شدیدتر شد، بیمار باید به پزشک مراجعه کند. ممکن است پزشک برای کنترل اسهال داروی ریفاکسیمین را تجویز کند.

زخم‌های دهانی یکی از عوارض بسیار شایع داروی بواسیزومب است. برای کاهش شدت زخم‌های دهانی و بهبود سریع‌تر اقدامات زیر توصیه می‌شود: از دهان‌شویه‌های بدون الکل استفاده شود. از مصرف غذاهای داغ، تند و اسیدی خودداری گردد. رعایت بهداشت دهان و دندان بسیار مهم است. درصورت تشدید زخم‌های دهانی، حتماً با پزشک معالج مشورت شود.

کاهش اشتها یکی از عوارض بسیار شایع داروی بواسیزومب است. درصورتی‌که کاهش اشتها بدون علائم هشداردهنده (مانند تب، خستگی شدید، کاهش وزن یا ضعف عمومی) باشد، مصرف غذاهای پرکالری و کم‌حجم مانند نان، بیسکویت کم‌شکر، کره بادام‌زمینی، پوره سیب‌زمینی، تخم‌مرغ و پنیر (درصورتی‌که منعی برای مصرف این مواد غذایی ندارید) توصیه می‌شود. درصورت ادامه کاهش اشتها همراه با علائم دیگر، باید به پزشک مراجعه شود.

درصورت فراموشی تزریق، باید در اسرع وقت با پزشک معالج تماس گرفته شود تا برنامه درمانی بیمار تنظیم شود.

خیر؛ این دارو باید در بیمارستان یا مراکز درمانی مجهز تزریق شود.

مدت‌زمان درمان متفاوت است و به شرایط بیمار و نظر پزشک معالج بستگی دارد.