بیش از ۸۰٪ از افراد فعال جنسی در طول زندگی خود به نوعی از HPV آلوده میشوند. حدود ۹ تا ۱۳٪ از جمعیت عمومی جهان در هر لحظه به HPV مبتلا هستند و حدود ۶۰۴,۰۰۰ مورد جدید سرطان دهانه رحم در سال ۲۰۲۰ پیدا شده است (که حدود ۹۰٪ آنها مرتبط با HPV است). اینها آمار سازمان جهانی بهداشت WHO است و اصلا شوخیبردار نیست!
اما واقعا ویروس زگیل تناسلی چیست و چرا باید از آن ترسید؟ HPV (ویروس پاپیلومای انسانی)، یکی از رایجترین بیماریهای مقاربتی در جهان است. شاید شنیدن اسمش نگرانکننده باشد، اما خبر خوب این است که با افزایش آگاهی و رعایت چند نکتهی ساده، میتوانیم تا حد زیادی از ابتلا به آن جلوگیری کنیم و زنجیرهی انتقال را قطع کنیم. هدف در ارکیدلایف این است که با زبانی بدون قضاوت، اطلاعات درست را برسانیم.
در این مطلب، قرار است با هم ببینیم که راه های انتقال زگیل تناسلی چیست؟ و چطور میتوانیم این مسیرهای انتقال را مسدود کنیم. هیچ سوالی بیپاسخ نمیماند!
کالبدشکافی راههای انتقال زگیل تناسلی (HPV)
ویروس HPV، که عامل اصلی ایجاد زگیل تناسلی و برخی سرطانهاست، یک ویروس باهوش و بسیار مسری است. برخلاف تصور خیلیها، برای انتقال این ویروس نیازی به دخول جنسی نیست! در واقع، اصلیترین راه انتقال، تماس مستقیم پوست به پوست در ناحیه تناسلی یا مخاطی آلوده است.
مهمترین و اصلیترین راه: تماس جنسی
راه های انتقال زگیل تناسلی عمدتا از طریق فعالیت جنسی رخ میدهند. این شامل موارد زیر است:
- رابطه جنسی واژینال و مقعدی: اینها شایعترین راههای انتقال هستند. تماس پوست ناحیه تناسلی (فرج، واژن، دهانه رحم، آلت تناسلی مردانه و کیسه بیضه) با پوست یا مخاط آلوده، حتی بدون انزال، باعث انتقال میشود.
- رابطه جنسی دهانی (Oral Sex): برقراری رابطه دهانی با فرد مبتلا میتواند ویروس را به ناحیه دهان، گلو، لبها و زبان منتقل کند و باعث ایجاد زگیل در این نواحی شود.
- تماس پوست به پوست ناحیه تناسلی: حتی اگر دخول هم صورت نگیرد، صرف تماس نزدیک پوست به پوست در ناحیه تناسلی میتواند باعث انتقال شود.
نکته مهم: راه های انتقال زگیل تناسلی در زنان و راه های انتقال زگیل تناسلی مردان در بحث رابطه جنسی کاملا مشابه است. هر دو جنس به یک اندازه در معرض خطر ابتلا و انتقال هستند.
انتقال بدون رابطه جنسی
با اینکه انتقال از طریق رابطه جنسی شایعترین حالت است، اما تمام راه های انتقال زگیل تناسلی به رابطه جنسی محدود نمیشوند:
- انتقال از مادر به نوزاد: در موارد نادر، اگر مادر در هنگام زایمان طبیعی فعال باشد و ضایعات زگیل فعال داشته باشد، ممکن است ویروس به نوزاد منتقل شود.
- تماس با وسایل شخصی آلوده: این مورد معمولا بحثبرانگیز است چون این روشها کمتر شایع هستند و ویروس HPV در محیط بیرون از بدن به سرعت از بین میرود، اما در شرایط خاص و با آسیب پوستی، احتمال انتقال وجود دارد. این وسایل شامل:
- تیغ اصلاح آلوده (خصوصا در ناحیه تناسلی)
- حوله و لباس زیر آلوده (اگر بلافاصله پس از تماس با ضایعه آلوده استفاده شوند)
- اشیا و ابزارهای آلوده در مراکز بهداشتی یا زیبایی (مانند ابزارهای اپیلاسیون یا لیزر موهای زائد که به درستی ضدعفونی نشدهاند)
- خودآلودگی: اگر فردی در ناحیه تناسلی خود زگیل داشته باشد و آن را لمس کند و سپس دست آلوده را به قسمت دیگری از بدن (مانند دهان، یا سایر نقاط پوست) بزند، میتواند ویروس را به آن قسمت منتقل کند.
روشهای قطع زنجیره ابتلا (پیشگیری از HPV)
شناخت راه های انتقال زگیل تناسلی اولین قدم برای محافظت از خود و شریک جنسیتان است. پس از آن بیتوجه نگذرید. اما خوشبختانه، برای قطع این زنجیره، راههای موثر و علمی وجود دارد:
واکسیناسیون؛ بهترین خط دفاعی
واکسن HPV مانند پاپیلوگارد یا گارداسیل، بهترین و موثرترین روش برای محافظت در برابر انواع پرخطر و کمخطر HPV است که عامل ۹۰ درصد زگیلهای تناسلی و اکثریت قریب به اتفاق سرطانهای مرتبط با HPV هستند.
بهترین زمان تزریق واکسن، قبل از شروع فعالیت جنسی و در سنین پایین (۱۱ تا ۱۲ سالگی) توصیه میشود، اما برای بزرگسالان تا سن ۴۵ سالگی هم میتواند مفید باشد.
اما کار واکسن چیست؟ واکسن، شما را در برابر ویروسهایی که هنوز با آنها تماس نداشتهاید، محافظت میکند.
استفاده صحیح و مداوم از کاندوم
کاندومهای لاتکس، خطر انتقال بسیاری از بیماریهای مقاربتی را کاهش میدهند، اما در مورد HPV، به دلیل اینکه تمام پوست ناحیه تناسلی را پوشش نمیدهند، محافظت ۱۰۰٪ ایجاد نمیکنند. با این حال حتما کاندوم را از ابتدا تا انتهای رابطه جنسی استفاده کنید. چون کاندومها همچنان خطر تماس مستقیم را در بخشی از ناحیه تناسلی کم میکنند و برای پیشگیری از باقی بیماریهای مقاربتی ضروری هستند.
کاهش تعداد شرکای جنسی و تعهد تکهمسری
سلامت جنسی را شوخی نگیرید. هرچه تعداد شرکای جنسی شما یا شریک جنسیتان بیشتر باشد، خطر مواجهه با ویروس HPV نیز افزایش مییابد. تعهد به یک رابطه تکهمسری متقابل، در صورتی که هر دو نفر قبل از رابطه به ویروس آلوده نشده باشند، میتواند خطر انتقال را به شدت کم کند.
| بایدها | نبایدها |
| واکسن زدن | تعدد شرکای جنسی |
| استفاده از کاندوم | استفاده از وسایل شخصی دیگران |
| رعایت بهداشت شخصی و عمومی | نادیده گرفتن علایم |
تشخیص زودهنگام و درمان
با تمام چیزهایی که گفتیم، ممکن است باز هم خطر ابتلا به زگیل تناسلی وجود داشته باشد. پس اینجا تشخیص به موقع میتواند کمک کند:
- معاینات منظم (پاپ اسمیر): برای زنان، انجام تستهای غربالگری سرطان دهانه رحم (پاپ اسمیر و تست HPV) طبق توصیه پزشک، برای شناسایی زودهنگام تغییرات ناشی از HPV و پیشگیری از سرطان ضروری است.
- تشخیص و درمان ضایعات: در صورت مشاهده هرگونه زگیل، به پزشک مراجعه کنید. درمان زگیلهای فعال خطر انتقال را کم میکند، اما حتی پس از درمان ضایعات ظاهری، ممکن است ویروس همچنان در بدن وجود داشته باشد.
تقویت سیستم ایمنی بدن
یک اصل ثابت برای بسیاری از بیماریها، بهبود سیستم ایمنی است. تقویت سیستم ایمنی، راه اصلی مبارزه با HPV است. بدن هر فرد اگر قوی باشد، میتواند ویروس را از بین ببرد. برای قوت دادن به سیستم ایمنی:
- تغذیه سالم و متعادل
- ورزش منظم
- قطع سیگار کشیدن و مصرف زیاد الکل
- مدیریت استرس
جمعبندی
همانطور که دیدیم، راه های انتقال زگیل تناسلی بیشتر از آن چیزی هستند که فکر میکنیم، اما جای نگرانی نیست! با تزریق واکسن پاپیلوگارد، استفاده صحیح از کاندوم و داشتن آگاهی کامل دربارهی تمام راه های انتقال زگیل تناسلی، شما به بهترین شکل میتوانید از خودتان و عزیزانتان محافظت کنید.
یادتان باشد: آگاهی با ارکیدلایف اولین قدم برای مراقبت از خودتان است.
منابع:
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/4209-genital-warts
https://kidshealth.org/en/parents/genital-warts.html
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hpv-infection/symptoms-causes/syc-20351596